De modellijn van OpenAI telt op 27 oktober 2026 vier algemene tekstmodellen: GPT-6 Astra, GPT-6.1 Sol, GPT-6.1 Terra en GPT-6 Luna. De catalogusprijzen verschillen een factor 100, de kwaliteit veel minder. Voor het meeste API- en agentwerk is GPT-6.1 Sol de verstandige standaard, Terra doet schermwerk en schrijfwerk op volume, Luna doet bulkextractie, en Astra verdient zijn prijs alleen bij de zwaarste taken. In ChatGPT Chat is de keuze grotendeels al voor u gemaakt.
Deze vergelijking is voor de IT-manager, CIO of digitaal verantwoordelijke van een Nederlandse of Vlaamse organisatie met 250 tot 5.000 medewerkers die moet kiezen op welk model u standaardiseert, in ChatGPT-licenties of in software die u bouwt. Crux Digits bouwt AI-systemen naast uw ICT-partner. Elk feit hieronder komt van de eigen pagina's van OpenAI, gelezen op 27 oktober 2026, en elke benchmarkscore is een claim van OpenAI tenzij anders vermeld.
Welke modellen biedt OpenAI aan in oktober 2026?
Vier tekstmodellen, GPT-6 Astra, GPT-6.1 Sol, GPT-6.1 Terra en GPT-6 Luna, elk met een contextvenster van 1,05 miljoen tokens (OpenAI models).
Astra verscheen op 3 september 2026 als het krachtigste model van OpenAI (OpenAI). GPT-6 Sol en GPT-6 Luna volgden op 22 september (OpenAI), GPT-6.1 Sol verving op 29 september Sol als upgrade (OpenAI), en GPT-6.1 Terra kwam uit op 26 oktober 2026 (OpenAI Developer Community).
De vier lijken op elkaar. Ze nemen tekst en afbeeldingen aan, geven tekst terug, schrijven maximaal 128.000 tokens per antwoord en ondersteunen in de Responses API webzoeken, file search, MCP en computergebruik. De kennisgrens verschilt: 30 april 2026 voor Astra en 6.1 Sol, 18 mei voor Luna, 1 juni voor Terra (GPT-6.1 Terra modelpagina, GPT-6 Luna modelpagina). De redeneerinspanning loopt bij Astra en 6.1 Sol van low tot max; Terra en Luna hebben daarnaast none, voor directe antwoorden. Astra geeft HTTP 400 terug als u none meestuurt (OpenAI reasoning-handleiding).
Daaromheen staan specialistische modellen: GPT-Live 1 voor spraakgesprekken waarin het model tegelijk luistert en spreekt (modelpagina), GPT-Realtime-2.1 voor spraakagents die tools aanroepen (modelpagina), en GPT-Image-2.5 Sunburst en Flare voor beeld (OpenAI models). Video is verdwenen: de Videos API en Sora 2 zijn op 24 september 2026 uitgezet (OpenAI deprecations).
Welk model krijgen medewerkers echt in ChatGPT?
In Chat krijgen betaalde abonnementen GPT-6, dat draait op GPT-6 Sol; de Pro-optie draait op Astra; Free en Go krijgen GPT-5.6 Luna (OpenAI Help Center).
De denkniveaus verschillen per abonnement. Plus krijgt Medium en High, maar geen Extra High en geen Pro. Pro, Business en Enterprise krijgen elk niveau, inclusief GPT-6 Pro op Astra. Een Business Standard-seat bevat 15 Pro-berichten per maand en een Premium-seat 50 per week, gedeeld tussen GPT-6 Pro en GPT-5.6 Sol Pro (ChatGPT Business models and limits).
GPT-6.1 Sol en GPT-6.1 Terra zijn in Chat helemaal niet beschikbaar. Ze zitten in ChatGPT Work, de agent voor opdrachten met meerdere stappen, en in Codex, voor softwarewerk (ChatGPT Work and Codex). Daar heeft GPT-6.1 Sol standaard een contextvenster van 500.000 tokens, de helft van wat de API biedt. De aankondiging van Terra noemt Plus, Pro, Enterprise en Edu (OpenAI), terwijl het Business-helpartikel er al gebruiksschattingen voor geeft. Controleer dus uw eigen modelkiezer.
Die gebruiksschattingen zijn de echte prijslijst van een seat. Per venster van vijf uur geeft een Business Standard-seat ongeveer 5 tot 45 lokale berichten op Astra, 15 tot 150 op 6.1 Sol en 35 tot 285 op 6.1 Terra (ChatGPT Business models and limits). In ChatGPT standaardiseert u dus op een abonnement, een seattype en een set rechten, niet op een model.
Waarin is elk model beter, volgens de eigen cijfers van OpenAI?
Astra leidt bij het zwaarste programmeerwerk, wetenschap en lange context; 6.1 Sol zit er een paar punten onder; Terra ruilt diepgang voor snelheid.
GPT-6 Astra: 57,9% op Terminal-Bench 4.0, 74,1% op DeepSWE v1.1 en 72,6% op de offline set van OSWorld 2.0. Op OpenAI MRCR v2 met acht naalden tussen 512.000 en 1 miljoen tokens scoort het 96,3%, tegen 73,8% voor GPT-5.6 Sol (OpenAI). Het is niet overal de beste: in de eigen tabel van OpenAI scoort het 57,2% op Humanity's Last Exam met tools, tegen 65,0% voor Claude Fable 5.1. Onze analyse GPT-6 Astra vs Claude Fable 5.1 leest die voetnoten volledig.
GPT-6.1 Sol: volgens OpenAI evenaart het Astra op DeepSWE v1.1 voor ongeveer een vijfde van de kosten en blijft het op OSWorld 2.0 binnen 2,1 punt van Astra, voor ongeveer een zevende van de kosten per taak. Op Terminal-Bench Science 0.1 kost het $5,47 per taak tegen $23,80 voor Astra, maar Astra scoort nog altijd het hoogst met 68,1% en OpenAI raadt het aan voor het zwaarste wetenschappelijke werk (OpenAI).
GPT-6.1 Terra: 15 punten boven GPT-5.6 Terra op Agents' Last Exam bij medium inspanning, en daar gelijk aan Astra voor een tiende van de prijs per token. Het voltooit taken meer dan drie keer sneller dan Astra en 6.1 Sol. Op Terminal-Bench 4.0 haalt het 50,3% bij max, en OpenAI zegt zelf dat Sol en Astra de betere keuze blijven voor het meest complexe programmeerwerk (OpenAI).
GPT-6 Luna: 66,6% op DeepSWE v1.1 bij max, en op OSWorld 2.0 verslaat het bij max GPT-5.6 Sol op medium voor een tiende van de kosten (OpenAI).
Twee kanttekeningen. OpenAI draaide deze evaluaties in de eigen onderzoeksomgeving of via de API, en zegt zelf dat de uitkomst kan afwijken van ChatGPT in productie. En één score is geen bewijs voor uw werklast, zoals wij uitleggen in modelkeuze voor AI-agents.
Welk ChatGPT-model past bij welke taak?
Gebruik het minst dure model dat slaagt op uw eigen testset; voor het meeste kantoorwerk is dat Terra of 6.1 Sol, niet Astra.
Opstellen, e-mail, notulen en offertes: GPT-6.1 Terra in Work, dat OpenAI omschrijft als gebouwd voor heldere, natuurlijke tekst (GPT-6.1 Terra modelpagina). In Chat volstaat GPT-6 op Instant of Medium.
Analyse van lange documenten, zoals een aanbesteding, een bestek of een jaarrekening: GPT-6.1 Sol. Volgens OpenAI verslaat het Claude Opus 5.5 op GDP.pdf, een test met vragen over complexe pdf's, voor minder dan de helft van de kosten per taak (OpenAI). Van de vier heeft alleen Astra een door OpenAI gepubliceerde score boven 512.000 tokens.
Programmeren en refactoren: 6.1 Sol in Codex, door OpenAI aangeraden voor terugkerend en langlopend werk; Astra voor grote migraties; Luna voor samenvatten, extractie en afgebakend programmeerwerk (Codex models).
Agents die tools gebruiken: 6.1 Sol. Op AutomationBench, 47 tools in sales, finance en HR, zet OpenAI het 2,2 punt boven Opus 5.5 bij medium inspanning, voor ongeveer een derde van de kosten (OpenAI).
Schermwerk, formulieren en invoer: Terra. Het eigen voorbeeld van OpenAI is inkomende facturen lezen en in de boekhoudsoftware invoeren (OpenAI). Lees onze analyse van computergebruik voordat u het op een ERP loslaat.
Klantgesprekken, classificatie en extractie op volume: Luna, op inspanning none of low, nadat u het foutpercentage op uw eigen vragen hebt gemeten.
Spraak: GPT-Live 1 voor natuurlijke gesprekken die het redeneerwerk aan een achterliggend model overdragen, voor $0,05 per minuut (modelpagina), of GPT-Realtime-2.1 voor een spraakagent met toolaanroepen en een context van 128.000 tokens (modelpagina).
Beeld: GPT-Image-2.5 Sunburst waar precisie bij bewerken telt (modelpagina), Flare voor dagelijks genereren.
Wat kost elk model in de API?
Standaardtarief per miljoen invoer- en uitvoertokens: Astra $10 en $50, 6.1 Sol $2 en $10, Terra $1 en $5, Luna $0,10 en $0,50.
Gecachete invoer kost respectievelijk $1,00, $0,10, $0,05 en $0,01. Vier factoren veranderen de rekening. Een prompt boven 272.000 invoertokens kost het dubbele invoertarief en 1,5 keer het uitvoertarief voor het hele verzoek. Batch en Flex kosten de helft. Fast mode kost het dubbele. Regionale verwerking, de manier om inference in de EU te houden, kost 10% extra voor modellen die op of na 5 maart 2026 zijn uitgebracht (OpenAI pricing).
Redeneertokens ziet u niet in het antwoord, maar ze worden gefactureerd als uitvoertokens en nemen ruimte in het contextvenster in (OpenAI reasoning-handleiding). Een hogere inspanning verhoogt dus de rekening, ook als het zichtbare antwoord even lang blijft.
Draait u nog GPT-5.6 Sol tegen $4 en $20, dan halveert de overstap naar 6.1 Sol de catalogusprijs (OpenAI pricing).
Wat betekent het prijsverschil op volume?
Bij 44.000 voorbeeldverzoeken per maand kost één werklast ongeveer $4.400 op Astra, $880 op 6.1 Sol, $440 op Terra en $44 op Luna.
De aannames, nadrukkelijk een voorbeeld en geen klantcase: 2.000 inkomende documenten per werkdag, 22 werkdagen, 6.000 invoertokens en 800 uitvoertokens per document inclusief redeneren, standaardverwerking, geen caching, geen prompt boven 272.000 tokens. Dat is per maand 264 miljoen invoertokens en 35,2 miljoen uitvoertokens.
Astra: 264 × $10 plus 35,2 × $50 is $4.400. GPT-6.1 Sol: $528 plus $352 is $880. GPT-6.1 Terra: $264 plus $176 is $440. GPT-6 Luna: $26,40 plus $17,60 is $44. Regionale verwerking in de EU telt 10% op, dus 6.1 Sol wordt $968. Mag de verwerking 's nachts gebeuren, dan halveert Batch dat naar $440.
Prijs per token is geen prijs per goed antwoord. Volgens de eigen Terminal-Bench Science-cijfers van OpenAI is 6.1 Sol per taak ongeveer 4,4 keer minder duur dan Astra, niet vijf keer, omdat de modellen verschillende aantallen tokens verbruiken. De beslisregel: draai 200 van uw echte gevallen op twee naastgelegen modellen, tel de goede uitkomsten en deel de maandrekening door dat aantal.
Wat moet een Nederlandse IT-afdeling inrichten voordat u standaardiseert?
Vijf zaken: toegang tot Astra, modelrechten per rol, residentie per model, de manier waarop u model-ID's vastlegt, en een kalender met uitfaseringen.
Astra staat in Enterprise- en Edu-workspaces die in aanmerking komen standaard uit; owners zetten het aan per workspace of per rol, en instellingen voor Early Model Access gaan niet mee. Beheerders controleren de werkelijke toegang van een medewerker met Model Test onder Admin console, Models, Test. Bij Enterprise-overeenkomsten met tokenfacturering is zelfs Instant-gebruik factureerbaar tegen uw tarieven (ChatGPT Enterprise and Edu models and limits). In Business kan de instelling Higher intelligence redeneren toevoegen, en redeneertegoed verbruiken, terwijl Instant geselecteerd is (ChatGPT Business models and limits).
In de API ondersteunen alle vier modellen regionale verwerking in de EU voor Responses, Chat Completions en Batch, mits u een goedgekeurde retentieregeling hebt, zoals Zero Data Retention of Modified Abuse Monitoring. Fast mode is met EU-dataresidentie niet beschikbaar voor Astra, en tracing op het Realtime-endpoint voldoet niet aan EU-residentie (OpenAI data controls). Trainingsinstellingen en workspace-residentie behandelen we in onze vergelijking van zakelijke AI-assistenten.
Een model vastzetten is zwakker dan het lijkt. Elke modelpagina uit de GPT-6-familie noemt één snapshot, de alias zelf (GPT-6.1 Sol modelpagina), terwijl het beeldmodel een gedateerde heeft, gpt-image-2.5-sunburst-2026-09-08 (modelpagina). Houd een regressietestset bij en draai die opnieuw zodra OpenAI een wijziging aankondigt.
Zet drie uitfaseringen in uw wijzigingskalender: gpt-5 en o3 op 11 december 2026, gpt-4o en gpt-4.1 op 14 januari 2027 met gpt-6-luna als vervanger, en gpt-5.1 en gpt-5.3-codex op 1 april 2027 (OpenAI deprecations).
Waar Crux Digits past
Wij verkopen geen ChatGPT-licenties en beheren uw tenant niet; die rol blijft bij uw ICT-partner. Wij draaien uw eigen gevallen door twee of drie van deze modellen, rapporteren de kosten per goed antwoord en bouwen de applicatie rond het model dat u kiest, met het model-ID in de configuratie zodat een wissel een wijzigingsverzoek is en geen herbouw. De code is van u. Dat werk staat beschreven op onze pagina over AI-ontwikkeling.
Voor de bredere uitrolvraag, zie AI-implementatie in Nederland.
Laatst bijgewerkt: 27 oktober 2026.
Wij bouwen maatwerk-AI en LLM-systemen die in productie draaien: een klikbare MVP bij het tweede gesprek, vaste stappen, en de code is van u.
AI-ontwikkelbureau in Nederland →
