AI in de bouw: calculatie, tenders en projectkennis automatiseren

Uit een IFC-model zijn hoeveelheden het betrouwbaarst te halen: elk element heeft een type, een maat en een GUID, dus een telling is te herleiden en te herhalen. Het probleem zit in de praktijk: elke opdrachtgever modelleert anders, architectuur en installaties komen uit verschillende modellen, en een doorvoering is pas een doorvoering als het element echt een brandwerende scheiding kruist. Daar is logica voor nodig die uw eigen telregels volgt, niet een algemeen model.

Pdf-tekeningen zijn lastiger. Symboolherkenning op installatietekeningen (wandcontactdozen, armaturen, doorvoeringen) werkt inmiddels goed genoeg om tijd te besparen, maar gescande sets, telefoonfoto's en onvolledige tekeningen geven fouten. Daarom bouwen wij elke telling met vaste controlepunten: de AI telt en classificeert, de calculator ziet per regel de bron, corrigeert waar nodig en pas daarna gaat het bestand naar de calculatie. De uitvoer is uw eigen Excel-formaat, met per regel type, maat, wand- of vloertype, brandwerendheidsklasse en de verwijzing.

Een voorbeeld van zo'n vraag. Een specialist in bouwkundige brandveiligheid moet voor elke tender alle leiding-, kabel- en kanaaldoorvoeringen door brandwerende wanden en vloeren tellen en classificeren. Dat doet een BIM-modelleur nu handmatig uit IFC-modellen en pdf-tekeningen, dagen per project. De gevraagde oplossing: herkennen dat een element een brandwerende scheiding kruist, de eigen telregels toepassen, controleren op vaste momenten en een Excel-lijst in het eigen calculatieformaat exporteren met een verwijzing per regel. Dat is een afgebakend project met een meetbare uitkomst: uren per tender vóór en na.

AI vervangt uw calculatiesoftware of bouw-ERP niet; het levert eraan. Wie zoekt naar een calculatieprogramma of bouwsoftware voor de uitvoeringsfase van de Wkb, zoekt iets anders dan deze pagina beschrijft: het pakket blijft, de AI vult het en levert het dossier mee. 4PS Construct draait op Microsoft Dynamics 365 Business Central en heeft standaardinterfaces voor calculatiepakketten als Ibis. AFAS Profit leest calculaties uit een bouwcalculatiepakket in als werkbegroting. Ibis Calculeren voor Bouw (voorheen IBIS-TRAD) is het calculatiepakket dat veel aannemers gebruiken; in de GWW werken Bakker&Spees CIVIEL en vergelijkbare pakketten met de RAW-systematiek van CROW. Een AI-telling of concept-calculatie hoort in dat formaat uit te komen, zodat de calculator verder werkt waar hij altijd werkt.

Hetzelfde geldt voor werkbonnen, uren en inkoop: de AI vult aan en bereidt voor, de boeking gebeurt in het systeem dat uw accountant kent. Hoe zo'n koppeling er in de praktijk uitziet, staat in AI voor installatiebedrijven.

Sinds 1 januari 2024 geldt de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen voor gevolgklasse 1: een onafhankelijke kwaliteitsborger toetst, en bij de gereedmelding hoort een dossier bevoegd gezag met de verklaring dat het bouwwerk voldoet. De aannemer levert daarnaast het consumentendossier aan de opdrachtgever. Het Bouwbesluit is dezelfde dag opgegaan in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Voor brandwerende doorvoeringen bepaalt NEN 6069 de eisen (vlamdichtheid E en thermische isolatie I, doorgaans 30 of 60 minuten), getest volgens EN 1366-3.

Voor een AI-toepassing betekent dit dat het bewijs tijdens het werk moet ontstaan, niet achteraf. Een telling met een GUID per regel, een foto met locatie en tijd, een rapportage met bron: dat zijn precies de stukken die in het dossier moeten. Wij ontwerpen de toepassing zo dat het dossier een bijproduct is van de dagelijkse handelingen. Over de AI-verordening zelf: een AI die hoeveelheden telt of rapportages schrijft valt niet onder de hoog-risicocategorieën; de geletterdheidsplicht van artikel 4 geldt wel voor iedereen die ermee werkt. Onze gratis check laat in drie minuten zien waar uw team staat.