ICT-specialisten werven werd tussen 2022 en 2024 makkelijker, en de grote Nederlandse en Belgische organisaties die het snelst met AI vooruitgaan, kiezen niet tussen werven, opleiden en samenwerken. Ze doen alle drie. Volgens onze analyse van Eurostat-cijfers lieten in 2024 80,2% van de Nederlandse bedrijven met 250 of meer werkzame personen hun ICT uitvoeren door eigen mensen én externe leveranciers samen, tegen 68,1% in 2022.
Dit stuk is voor de IT-manager, CIO of informatiemanager van een organisatie van 250 tot 5.000 fte die in 2027 een AI-programma moet bemensen en het plan aan de directie moet uitleggen. Crux Digits is de AI-partner die naast uw ICT-partner of uw eigen IT-afdeling werkt. Wij hebben dus een standpunt over de verdeling, en dat onderbouwen wij hieronder met de cijfers.
Is het nog moeilijk om ICT-specialisten te werven voor een AI-programma?
Ja, maar minder dan in 2022: 69,8% van de grote Nederlandse ICT-wervers had in 2024 een moeilijk vervulbare vacature, tegen 79,7%.
Die daling van 9,9 punten is het goede nieuws in de cijfers. In de hele EU daalde het aandeel grote wervende bedrijven met moeilijk vervulbare ICT-vacatures in 22 van de 27 lidstaten, tot 68,2%. België daalde nog sterker, van 86,4% naar 75,6%. Duitsland bleef krap met 80,3%.
De ontspanning kwam niet doordat de vraag afnam. In 2024 wierf 64,2% van de grote Nederlandse bedrijven ICT-specialisten of probeerde dat, de derde plaats in de EU en meer dan de 58,3% van 2022. Nederland heeft bovendien de vierde ICT-beroepsbevolking van de EU: 708.800 mensen in 2025, 7,2% van de werkgelegenheid. De markt is groter en drukker dan ooit, en ze werkt beter.
Eurostat telt ICT-specialisten, geen AI-specialisten. Lees dit dus als het dichtstbijzijnde gemeten signaal voor AI-functies, niet als een directe meting. Het volledige onderzoek toont de tabellen en hun beperkingen.
Waarom bemant u een AI-programma in 2027 niet alleen door te werven?
Omdat het aantal gekwalificeerde mensen de beperking is, niet het salaris: 63,5% van de grote Nederlandse wervers noemde te weinig sollicitanten, 45,7% het salaris.
De vier redenen die Nederlandse bedrijven in 2024 gaven: te weinig sollicitaties (63,5%), sollicitanten zonder relevante ICT-opleiding (60,2%), sollicitanten zonder relevante werkervaring (50,2%) en te hoge salarisverwachtingen (45,7%). Salaris staat in Nederland onderaan, en lager dan in Duitsland (59,1%), België (52,7%) of de EU als geheel (51,2%).
Dat verandert de rekensom van een wervingsplan. Een hoger bod helpt in Nederland minder dan in Duitsland, omdat het tekort zit in mensen met de juiste kennis en ervaring. Twee hefbomen pakken dat direct aan: die kennis in uw eigen organisatie opbouwen, en ervaring van een partner inzetten zolang dat loopt. Een grotere nationale ICT-beroepsbevolking lost het ook niet vanzelf op. Over de 27 lidstaten is de correlatie tussen de omvang van de ICT-beroepsbevolking en wervingsproblemen 0,17. Een groot deel van de oplossing ligt dus binnen de organisatie.
Hoe bemensen grote Nederlandse en Belgische bedrijven hun ICT nu?
Gemengd: 80,2% van de grote Nederlandse en 85,7% van de grote Belgische bedrijven combineert eigen ICT-personeel met externe leveranciers.
Het aandeel grote Nederlandse bedrijven dat ICT alleen met eigen medewerkers doet, halveerde in twee jaar, van 17,9% naar 9,2%. In België is dat 6,6%, het laagste van de EU. Eigen mensen verdwenen niet: bij 89,3% van de grote Nederlandse bedrijven voeren eigen medewerkers ICT-functies uit. Wat veranderde, is dat leveranciers ernaast werken als gewoon onderdeel van de organisatie.
Opleiden groeide mee. In 2024 gaf 67,5% van de grote Nederlandse bedrijven medewerkers die geen ICT-specialist zijn een ICT-opleiding, bijna het dubbele van de 34,5% in 2014. België is op deze maatstaf koploper in de EU met 83,9%.
Voor een AI-programma is dat een gunstig vertrekpunt. Uw organisatie weet al hoe zij met leveranciers werkt, ze contracteert en ze controleert. Een gespecialiseerde AI-partner toevoegen is een uitbreiding van een werkwijze die u nu al hanteert, geen nieuwe.
Wanneer werft u, wanneer leidt u op en wanneer zoekt u een partner?
Eén regel per functie: werf voor blijvende rollen, leid op als kennis bij een proces hoort, en kies een partner voor de bouwpiek.
In een gangbaar programma verdeelt die regel de functies zo. De producteigenaar voor AI, de data-engineer die de datastromen na de livegang gezond houdt en de architect die bepaalt hoe AI in uw applicatielandschap past, zijn blijvende rollen: werf of benoem ze. De proceseigenaren bij financiën, HR, klantcontact of operatie die bepalen wat goede uitvoer is, en de servicedeskmedewerkers die de eerste vragen opvangen, hebben vooral AI-geletterdheid nodig, geen nieuwe functietitel: leid ze op. De eerste bouw, de evaluatieset, de koppeling met uw systemen en de auditdocumentatie vormen een piek aan specialistisch werk die een partner kan dragen terwijl uw eigen team leert: contracteer die, met de overdracht vastgelegd.
Veel programma's beginnen precies andersom. Ze werven voor de piek en zoeken na de bouw werk voor de nieuwe mensen. De cijfers pleiten voor de omgekeerde volgorde.
Wat doet een CIO in de komende twaalf maanden?
Vijf stappen, elk gekoppeld aan een uitkomst uit onze analyse van Eurostat-cijfers, dekken het komende jaar.
Stap 1: neem de wervingstijd op in de planning. Met zeven op tien kans (69,8%) op minstens één moeilijk vervulbare ICT-vacature bij een grote Nederlandse werver, en drie op vier (75,6%) in België, opent u de vaste functies als eerste, nog voordat de bouw begint.
Stap 2: werf op ervaring en opleiding, niet met een salarispremie. Omdat sollicitanten en vaardigheden de beperking zijn en salaris het minst genoemd wordt, vergroot u liever de vijver: eigen ICT-medewerkers die naar data- en AI-werk willen doorgroeien, met een opleidingsbudget erbij.
Stap 3: leid de business vroeg op. Grote Nederlandse bedrijven verdubbelden in tien jaar de ICT-opleiding voor niet-specialisten. AI-geletterdheid voor proceseigenaren past in dezelfde begrotingsregel, en de AI-verordening vraagt erom: artikel 4, zoals gewijzigd door de Digital Omnibus over AI, verplicht aanbieders en gebruiksverantwoordelijken maatregelen te nemen die de AI-geletterdheid van hun personeel ondersteunen.
Stap 4: contracteer een partner voor bouwcapaciteit, met een overdrachtsclausule. Het gemengde model is de norm bij 80,2% van de grote Nederlandse bedrijven. Leg in het contract vast dat repositories, documentatie, evaluatiesets en runbooks naar uw team gaan, zodat de kennis blijft als de partner vertrekt.
Stap 5: leg de naad vast. Met uw ICT-partner, uw eigen team en een AI-partner aan tafel bepaalt u per systeem wie het wijzigt, wie het bewaakt en wie gebeld wordt als het misgaat. Eén pagina per systeem volstaat, en het is het soort vastlegging waar een auditor naar vraagt.
Hoe ziet 2027 eruit als de trend doorzet?
Zet de richting van 2022 tot 2024 door, dan wordt werven makkelijker en wordt het gemengde model de standaard voor AI, zoals voor ICT.
Dat is een vooruitblik, geen voorspelling. Het onderzoek bevat geen prognose, en de vragen over ICT-vaardigheden worden om de twee jaar gesteld, dus de volgende meting laat zien of de ontspanning standhoudt. Wat de bestaande cijfers wel tonen, is een vaste richting: in alle 27 lidstaten een groter ICT-aandeel in de werkgelegenheid in 2025 dan in 2015, bijna twee keer zoveel grote Nederlandse bedrijven die niet-specialisten opleiden als in 2014, en ongeveer half zoveel die ICT helemaal alleen doen als in 2022.
Voor een AI-programma is dat een positief beeld. De arbeidsmarkt voor deze kennis is dieper dan ooit, organisaties die hun eigen mensen opleiden zijn geen uitzondering meer, en u hebt al geleerd leveranciers naast elkaar te laten werken. De programma's die in 2027 goed lopen, zijn die waarin vroeg is besloten welke functies u zelf bezit en welke u inhuurt.
Waar past Crux Digits in een plan van werven, opleiden en samenwerken?
Crux Digits vult de partnerplek voor het bouwwerk aan AI, naast uw eigen team en uw ICT-partner, en draagt over wat het bouwt.
Wij zijn geen ICT-partner. Wij verzorgen geen infrastructuur, servicedesk of hosting, en wij gaan ervan uit dat u daar al iemand voor hebt. Wij ontwerpen en bouwen AI-systemen en de software eromheen, documenteren ze voor de audit en dragen code over die uw organisatie bezit. Zo nemen de vaste mensen die u werft een werkend systeem met de bijbehorende documentatie over. Het onderzoek naar ICT-bemensing bevat de volledige ranglijsten achter elk cijfer in dit stuk.
Hoe wij een AI-programma afbakenen met uw eigen team en uw ICT-partner, leest u op toegepaste AI en machine learning voor middelgrote organisaties.
Laatst bijgewerkt: 28 oktober 2026.
Een consultant zegt waar AI loont; Crux Digits bouwt het ook. Vaste prijs per stap, één vaste expert, vanuit Utrecht.
AI-consultancy in Nederland →
