De IT-adviesbedrijven in de EU haalden in 2024 een omzet van € 331,0 miljard (Eurostat sbs_ovw_act, bijgewerkt op 30 september 2026), 40,9% meer dan in 2021. Nederland verdient per persoon meer dan de meeste landen: € 227,7 duizend omzet per werkzame persoon, de zesde plaats van 27 lidstaten, tegen de achtste in 2021. Dat gebeurt met enkele van de kleinste bedrijven in Europa: 2,53 werkzame personen per bedrijf, tegen 8,19 in Duitsland.
Wij haalden de bedrijfsstatistieken van Eurostat voor IT- en managementadvies in alle 27 lidstaten op, voegden CBS-registertellingen toe en berekenden zelf de rangorde en veranderingen. Dit stuk is voor de IT-manager, CIO of informatiemanager van een Nederlandse of Vlaamse organisatie van 250 tot 5.000 medewerkers die AI-advies inkoopt. Crux Digits is zelf zo'n leverancier: een AI-partner naast uw ICT-partner, niet in plaats daarvan.
Hoe is dit onderzoek opgezet?
Met twee Eurostat-tabellen, één CBS-tabel en eigen berekeningen, op 28 oktober 2026 via de openbare API's opgehaald.
Eurostat sbs_ovw_act, ondernemingen naar gedetailleerde NACE Rev. 2-activiteit, bijgewerkt op 30 september 2026: ondernemingen, werkzame personen, netto-omzet (miljoen euro) en netto-omzet per werkzame persoon (duizend euro), 2021 tot en met 2024, het laatst gepubliceerde jaar.
Eurostat sbs_sc_ovw, dezelfde statistiek naar grootteklasse, dezelfde dag bijgewerkt. De grootteklassen verschijnen op drie-cijferniveau, zoals de SBS-metadata vermelden, dus voor IT gaat het om heel divisie J62: programmeren, advies, beheer van computerfaciliteiten en overige IT-dienstverlening.
Activiteiten: NACE J62.02, computer consultancy (in de SBI: 6202 Adviesbureaus op het gebied van IT), en M70.2, management consultancy (SBI 702 Managementadviesbureaus). Werkzame personen zijn werknemers plus zelfstandigen, in koppen. De omzet is in lopende euro's.
CBS StatLine 81589NED, Bedrijven; bedrijfstak, bijgewerkt op 15 oktober 2026: Nederlandse bedrijven in SBI 6202 en 7022 (organisatieadviesbureaus) naar grootte, per kwartaal tot en met 1 oktober 2026; 2025 en 2026 zijn voorlopig.
Ons eigen werk: werkzame personen per onderneming op twee decimalen (Eurostat rondt af op hele getallen), de rangorde, de veranderingen sinds 2021, de aandelen per grootteklasse, en reële veranderingen met de consumentenprijsindex van Eurostat, prc_hicp_aind, bijgewerkt op 6 februari 2026.
Kenmerken: zeven landen (Spanje, Frankrijk, Luxemburg, Oostenrijk, Portugal, Roemenië, Finland) hebben voor 2021 een trendbreuk (b). De Finse werkgelegenheid en omzet in managementadvies over 2024 zijn vertrouwelijk (c), dus daar staan 26 landen in de rangorde. De EU27-totalen voor managementadvies over 2023 en 2024 zijn schattingen (e). Nederland, België en Duitsland hebben geen kenmerken.
Hoe groot is de Europese adviesmarkt en hoe snel groeide die?
Ongeveer € 661 miljard omzet in 2024: € 331,0 miljard in IT-consultancy en naar schatting € 330 miljard (e) in managementadvies.
IT-consultancy in de EU: 359.552 ondernemingen en 1.695.150 werkzame personen. De omzet groeide van 2021 tot 2024 met 40,9%, de werkgelegenheid met 16,7%. Managementadvies: 1.210.334 ondernemingen en ongeveer 2,1 miljoen werkzame personen (e), met een omzet die naar schatting 35,2% steeg.
Nederland, IT-consultancy: 36.402 ondernemingen, 92.007 werkzame personen, € 20,95 miljard omzet, 53,0% meer dan in 2021. Daarmee is het de vijfde markt van de EU naar omzet, na Frankrijk, Duitsland, Ierland en Spanje. Managementadvies: 180.168 ondernemingen, 193.013 personen, € 29,45 miljard, een stijging van 34,7%.
België: 24.380 IT-adviesondernemingen met 75.093 personen en € 16,92 miljard (25,8% meer); 76.194 managementadviesbureaus met € 23,00 miljard. Duitsland: 36.192 IT-adviesondernemingen met 296.372 personen en € 61,26 miljard (27,7% meer); 89.516 managementadviesbureaus met € 55,08 miljard.
De Nederlandse IT-consultancy liet haar omzet in dezelfde drie jaar bijna twee keer zo snel groeien als de Duitse en de Belgische. Het gaat om nominale bedragen: de consumentenprijzen stegen van 2021 tot 2024 met 19,9% in Nederland, 17,7% in België en 18,1% in Duitsland.
Hoe versnipperd zijn de Nederlandse en Belgische adviesmarkten?
Sterk: een gemiddeld Nederlands IT-adviesbedrijf heeft 2,53 werkzame personen, plaats 21 van 27, en een gemiddeld Nederlands managementadviesbureau 1,07, het laagste van de 26 landen met een waarde.
IT-consultancy, werkzame personen per onderneming, 2024: 1. Spanje 10,61; 2. Duitsland 8,19; 3. Portugal 6,49; 4. Ierland 6,45; 5. Bulgarije 6,14; 6. Frankrijk 6,04; 7. Zweden 4,70; 8. Denemarken 4,36; 9. Italië 4,18; 10. Cyprus 3,83; 11. Finland 3,68; 12. Hongarije 3,67; 13. Litouwen 3,64; 14. Oostenrijk 3,53; 15. Luxemburg 3,41; 16. Slovenië 3,14; 17. Griekenland 3,08; 18. België 3,08; 19. Roemenië 2,78; 20. Malta 2,72; 21. Nederland 2,53; 22. Letland 2,50; 23. Kroatië 2,44; 24. Polen 2,14; 25. Tsjechië 1,95; 26. Slowakije 1,53; 27. Estland 1,48. EU27: 4,71.
Managementadvies, werkzame personen per onderneming, 2024 (26 landen; Finland vertrouwelijk): 1. Spanje 4,52; 2. Duitsland 3,58; 3. Ierland 3,55; 4. Griekenland 2,87; 5. Portugal 2,83; 6. Cyprus 2,30; 7. Oostenrijk 2,23; 8. Denemarken 2,18; 9. Roemenië 2,11; 10. Italië 2,09; 11. Malta 2,07; 12. Bulgarije 2,01; 13. Polen 2,01; 14. Litouwen 1,97; 15. Hongarije 1,88; 16. Letland 1,88; 17. Slowakije 1,82; 18. Kroatië 1,61; 19. België 1,59; 20. Luxemburg 1,46; 21. Tsjechië 1,28; 22. Estland 1,26; 23. Zweden 1,24; 24. Slovenië 1,23; 25. Frankrijk 1,10; 26. Nederland 1,07. EU27: 1,74 (e).
Tegenover Duitsland: Nederland heeft evenveel IT-adviesbedrijven als Duitsland, 36.402 tegen 36.192, met 31% van het aantal mensen. In managementadvies heeft Nederland twee keer zoveel bedrijven, 180.168 tegen 89.516, met 60% van het aantal mensen.
De Nederlandse markt groeide door bedrijven toe te voegen. Van 2021 tot 2024 steeg het aantal Nederlandse IT-adviesbedrijven met 39,0% en het aantal werkzame personen met 18,6%, waardoor het gemiddelde bedrijf kromp van 2,96 naar 2,53 personen. In Duitsland daalde het aantal bedrijven met 0,3% terwijl de werkgelegenheid met 7,1% steeg, en groeide het gemiddelde bedrijf van 7,63 naar 8,19. België ging van 3,32 naar 3,08.
Welke EU-landen verdienen het meest per adviseur?
Ierland, Luxemburg en Malta leiden in IT-consultancy op omzet per werkzame persoon; Nederland staat zesde met € 227,7 duizend en België zevende met € 225,3 duizend, beide boven de € 195,3 duizend van de EU.
IT-consultancy, netto-omzet per werkzame persoon, duizend euro, 2024: 1. Ierland 1.336,0; 2. Luxemburg 445,1; 3. Malta 305,7; 4. Zweden 267,7; 5. Finland 236,7; 6. Nederland 227,7; 7. België 225,3; 8. Denemarken 215,8; 9. Duitsland 206,7; 10. Frankrijk 192,5; 11. Oostenrijk 185,4; 12. Tsjechië 160,4; 13. Slovenië 156,1; 14. Italië 132,9; 15. Cyprus 128,7; 16. Estland 106,0; 17. Hongarije 105,9; 18. Spanje 105,7; 19. Griekenland 105,6; 20. Polen 99,3; 21. Slowakije 93,1; 22. Litouwen 86,8; 23. Portugal 83,8; 24. Letland 79,7; 25. Bulgarije 76,0; 26. Roemenië 71,7; 27. Kroatië 70,8. EU27: 195,3.
Het Ierse cijfer is 6,8 keer de EU-waarde en zegt weinig over een gemiddeld bedrijf; lees de tabel vanaf de tweede plaats.
Van onze drie markten bewoog het Nederlandse cijfer het meest. De omzet per persoon in de Nederlandse IT-consultancy steeg met 28,9%, van € 176,6 duizend in 2021 naar € 227,7 duizend in 2024, en Nederland klom van de achtste naar de zesde plaats. Gecorrigeerd voor de Nederlandse consumentenprijsindex is dat een reële groei van ongeveer 7,5%. De Duitse stijging van 19,3% is reëel ongeveer 1,0%, die van de EU (20,8%) ongeveer 1,4%. De Belgische stijging van 11,1% bleef onder de inflatie van 17,7%, een reële verandering van ongeveer min 5,7%, terwijl België de zevende plaats behield.
Managementadvies, netto-omzet per werkzame persoon, duizend euro, 2024 (26 landen): 1. Ierland 803,3; 2. Luxemburg 284,9; 3. België 190,4; 4. Denemarken 186,5; 5. Duitsland 172,0; 6. Frankrijk 164,4; 7. Zweden 161,6; 8. Nederland 152,6; 9. Italië 143,5; 10. Oostenrijk 140,0; 11. Malta 132,5; 12. Slowakije 117,8; 13. Tsjechië 117,6; 14. Spanje 116,4; 15. Polen 94,9; 16. Cyprus 79,6; 17. Estland 77,9; 18. Griekenland 75,1; 19. Slovenië 75,0; 20. Roemenië 70,7; 21. Portugal 70,3; 22. Litouwen 65,1; 23. Hongarije 62,8; 24. Bulgarije 59,8; 25. Letland 59,1; 26. Kroatië 58,4. EU27: 157,1 (e).
Hier springt België eruit: derde in de EU, tegen vierde in 2021, alleen achter Ierland en Luxemburg. Duitsland steeg van de achtste naar de vijfde plaats en Nederland van de tiende naar de achtste.
Hoeveel grote adviesbureaus hebben Nederland en België?
Weinig: in 2024 had Nederland negen managementadviesbureaus met 250 of meer werkzame personen en België elf, tegen 68 in Duitsland en 444 in de EU.
Die negen Nederlandse bureaus hebben 4,9% van de werkgelegenheid in de sector en 7,8% van de omzet. In België hebben de elf grootste 9,0% van de werkgelegenheid en 11,5% van de omzet. In Duitsland hebben de 68 grootste 23,4% en 35,7%, en in de hele EU halen de grootste bureaus naar schatting 22,7% van de omzet in managementadvies. Aan de andere kant heeft 92,7% van de Nederlandse managementadviesbureaus nul of één werkzame persoon, en die bureaus hebben samen 56,8% van de werkgelegenheid in de sector: de derde plaats van 25 landen met een waarde, na Estland en Slovenië. België volgt met 52,9%; Duitsland zit op 11,4%.
In de IT-dienstverlening als geheel (divisie J62) telde Nederland 105 bedrijven van 250 of meer, met 29,0% van de werkgelegenheid en 37,0% van de omzet. België had er 48, met 25,6% en 33,6%. Duitsland had er 474, met 40,7% en 56,2%. De grote bedrijven wonnen in beide landen terrein: in Duitsland van 36,9% van de werkgelegenheid in 2021 naar 40,7%, in Nederland van 25,9% naar 29,0%.
Schaal verhoogt de omzet per hoofd, maar niet overal. Nederlandse IT-bedrijven van 250 of meer halen € 312,0 duizend per persoon, tegen € 179,1 duizend onder de tien. In het Belgische managementadvies halen bureaus van 10 tot 249 mensen € 270 tot € 274 duizend per persoon, meer dan de grootste bureaus met € 243,8 duizend.
Het CBS heeft een recentere telling. Op 1 oktober 2026 stonden in het register 36.680 adviesbureaus op het gebied van IT (SBI 6202), 60,9% meer dan op 1 januari 2021; 89,9% was een eenpersoonsbedrijf, tegen 85,8%, 205 hadden 50 of meer werkzame personen en 100 hadden er 100 of meer. Er waren 154.920 organisatieadviesbureaus (SBI 7022): 93,3% eenpersoons, 45 met 100 of meer. Het CBS telt bedrijven, geen Eurostat-ondernemingen, dus wij mengen de totalen niet.
Wat betekent dit voor een CIO die AI-advies inkoopt?
Het betekent een grote, groeiende groep specialisten, de meesten in bedrijven van één tot negen mensen, met daarnaast een korte lijst grote bedrijven.
Een vuistregel uit de cijfers: een leverancier met drie mensen is al groter dan het gemiddelde Nederlandse IT-adviesbedrijf, en een leverancier met 50 of meer hoort bij de grootste 0,6% van de Nederlandse IT-adviesbureaus (205 van 36.680, CBS, oktober 2026). Minder dan 1 op de 1.000 Nederlandse managementadviesbureaus heeft 50 of meer werkzame personen: 164 van 180.168 in 2024.
Voor een organisatie van 250 tot 5.000 fte is dat goed nieuws, onder één voorwaarde. De specialistische kennis die een AI-project vraagt is beschikbaar, vaak bij bedrijven die klein genoeg zijn dat wie het werk afbakent het ook bouwt. De voorwaarde: uw contract draagt de continuïteit, niet de omvang van de leverancier.
Houd het werk in eigen hand: code in uw repository, infrastructuur in uw tenant, documentatie en een runbook in elke fase.
Geef uw ICT-partner een duidelijke rol: hosting, identiteit, netwerk en patching blijven waar ze zijn, de AI-leverancier ontwerpt, bouwt en levert het bewijs. Leg die naad vast in de RACI vóór de eerste sprint.
Stem de inkoop af op de markt. Een raamovereenkomst waar alleen bedrijven van 250 of meer op kunnen inschrijven, bereikt 105 Nederlandse IT-bedrijven. Afgebakende fasen met een vaste prijs bereiken de rest.
Vraag wie het werk doet. Met gemiddeld 2,53 personen per Nederlands IT-adviesbedrijf zijn de genoemde mensen het bedrijf. Voor de vraagkant in dezelfde jaren: zie ons onderzoek naar AI-adoptie bij Nederlandse bedrijven.
Wat zijn de grenzen van deze cijfers?
Ze beschrijven de leveranciersmarkt, niet het AI-deel ervan. NACE J62.02 telt elk bedrijf waarvan de hoofdactiviteit IT-advies is, en er is geen uitsplitsing naar AI. Een bedrijf wordt alleen naar zijn hoofdactiviteit ingedeeld.
Werkzame personen zijn koppen, inclusief zelfstandige eigenaren, geen fte. Een freelancer in deeltijd en een voltijds adviseur tellen even zwaar.
De omzet is in lopende euro's; corrigeren met consumentenprijzen is een benadering.
Voor IT geldt de uitsplitsing naar grootte voor heel divisie J62. Trendbreuken raken de veranderingen sinds 2021 in zeven landen.
Het CBS meldt dat vanaf het vierde kwartaal van 2023 veel financiële holdings anders zijn ingedeeld, vooral naar SBI 7010 en 7022, wat het aantal in 7022 vanaf dat moment verhoogt.
Veel eenpersoonsbedrijven zullen via grotere bedrijven werken; de statistiek laat niet zien wie aan wie onderaanneemt.
In het kort
1. Nederland staat zesde van 27 EU-landen op omzet per werkzame persoon in IT-consultancy, € 227,7 duizend in 2024, tegen de achtste plaats in 2021 en ongeveer 7,5% boven de inflatie.
2. De omzet van de Nederlandse IT-consultancy groeide van 2021 tot 2024 met 53,0%, bijna twee keer zo snel als in Duitsland (27,7%) en België (25,8%).
3. Nederland heeft evenveel IT-adviesbedrijven als Duitsland, 36.402 tegen 36.192, met minder dan een derde van het aantal mensen.
4. Een gemiddeld Nederlands IT-adviesbedrijf heeft 2,53 werkzame personen, tegen 8,19 in Duitsland en 4,71 in de EU, en minder dan 1 op de 1.000 Nederlandse managementadviesbureaus heeft er 50 of meer.
5. België heeft de op twee na hoogste omzet per persoon in managementadvies van de EU, € 190,4 duizend, alleen achter Ierland en Luxemburg.
Ook Crux Digits is volgens deze cijfers een kleine specialist. Wij ontwerpen en bouwen AI-systemen en de software eromheen, naast uw ICT-partner of interne IT-afdeling, en wij dragen code over die van u is. Wij beheren geen infrastructuur, hosting of helpdesk. Wat AI-advies in Nederland kost en hoe de fasen met een vaste prijs zijn opgebouwd, leest u op AI-consultancy prijzen in Nederland.
Laatst bijgewerkt: 28 oktober 2026.
Een consultant zegt waar AI loont; Crux Digits bouwt het ook. Vaste prijs per stap, één vaste expert, vanuit Utrecht.
AI-consultancy in Nederland →
